Reklama
Polityka_blog_top_bill_desktop
Polityka_blog_top_bill_mobile_Adslot1
Polityka_blog_top_bill_mobile_Adslot2
Polifonia - Płyty Bartka Chacińskiego Polifonia - Płyty Bartka Chacińskiego Polifonia - Płyty Bartka Chacińskiego

4.10.2021
poniedziałek

Młody Matczak vs stary Chopin

4 października 2021, poniedziałek,

Żaden weekend tego roku nie pokazał tak dobitnie rywalizacji starych kulturalnych hierarchii z nowymi. I żaden tak dobrze nie zademonstrował względności pojęć takich jak główny nurt i nisza. Na Bemowie, w bodaj największym koncercie polskiego rapu, 42 tys. osób oklaskiwało niedawnego debiutanta i wciąż żółtodzioba, choć profesjonalizującego się szybko – rapera Michała „Matę” Matczaka. W tym czasie na trzech antenach – cyfrowej, telewizyjnej i radiowej – oraz w mieszczącym skromne grono publiki budynku Filharmonii słuchano rówieśników Maty, uczestników pierwszego etapu Konkursu Chopinowskiego. Według starych podziałów byłoby to starcie samego eksportowego centrum naszej kultury z czymś, co długo miało posmak subkulturowego importu. Ale te stare podziały straciły sens. Jedno ma to, czego nie ma drugie. Przekonuję się o tym, czytając wznowioną właśnie książkę Jerzego Waldorffa Wielka gra o fenomenie konkursów chopinowskich, z wątkami obyczajowymi i społecznymi, a z drugiej strony internetowe komentarze publicystów czy literatów – poświęcone jednak w większości Macie. Mimo dużego nagłośnienia w tym samym czasie – premiera Młodego Matczaka zbiegła się w czasie z inauguracją XVIII edycji Konkursu – niezbyt przekładalne na siebie. Osobne – poza może dość śmiałym wątkiem młodzieżowej dyskusji na Twitterze o tym, czy jeśli Young Leosia i Mata przeżyją do wieku Chopinowskiego, to prześcigną go dorobkiem. Bo przecież w światowych statystykach Spotify rządzi wciąż Chopin (5,7 mln słuchaczy w ostatnim miesiącu), dystansując Matę (2,2 mln) i Leosię (1,3 mln). Czy to znaczy, że rap jest już głównym nurtem, czy może jedno i drugie niszą?  

Powyższy wykres trendów Google z ostatnich dni (statyczna wersja sfotografowana w momencie, gdy piszę te słowa, nieco niżej – nie muszę chyba dodawać, że im dalej w historię, tym sytuacja mniej korzystna dla Matczaków) naświetla oczywiście tylko część zjawiska. Sumują się tu poza tym zasięgi dwóch znanych Matczaków. I wykres dla całego świata prezentowałby zupełnie inny rozkład emocji – Matczak jest tam nieznany i raczej nieznany pozostanie. Nie ma za sobą ani historii, ani uniwersalności Chopina. No ale mimo wszystko – wygrać z tym ostatnim wojnę informacyjną na własnych śmieciach w przeddzień konkursu jego imienia to niemałe osiągnięcie.

Jedno i drugie muzyka, ale jedna ma to, czego drugiej brak. Czytelna i prosta narracja Maty powiązana z opisem tu i teraz (m.in. za tę swoistą gazetowość ceni się przecież hip hop), nierzadko błyskotliwym, daje mu władzę nad teraźniejszością. Chopin, bardziej abstrakcyjny, ma przeszłość i chyba dość pewną przyszłość, bo nie zapowiada się na to, żeby się szybko zestarzał. Samplowali go Nas, DJ Shadow i Kaliber 44. Zarazem dziś muzyka Chopina nie jest w stanie wygenerować tak masowego biletowanego wydarzenia. A Mata nie jest w stanie zainteresować publiczności w – dajmy na to – Ameryce czy nawet na Dalekim Wschodzie, doprowadził do mistrzostwa podkręcanie popularności przy szklanym suficie fenomenu lokalnego. Oczywiście nie jest ponadpokoleniowy tak jak Chopin – relacje moich znajomych mówią o młodych ludziach wracających z Bemowa. Z drugiej strony – ci sami młodzi ludzie w większości nie daliby się rodzicom zaciągnąć na koncert z muzyką Chopina. Za to rodzice dali się zaciągnąć na Matę, bo to fenomen na tu i teraz, poza tym generuje – co paradoksalne – większy generacyjny snobizm niż chopinowskie zawody. Facet z portretu kontra kolega z sąsiedztwa. No, prawie, bo jednak dość uprzywilejowany.

 

Chopin to wydarzenie niemal czysto muzyczne. Mata – z całym szacunkiem – jednak głównie kulturowe. W pierwszym chodzi o perfekcję i podążanie śladem dalekiego wzorca, którego nikt już nie może pamiętać, w drugim o good enough i bliskie spotkanie towarzyskie. Mata to król rynku, biletowany koncert (od 79 zł wzwyż) będzie niebawem dostępny online na zamkniętej i płatnej platformie Canal+, Chopin to cesarz domeny publicznej – także w sensie przystępności całkowicie darmowych transmisji (w Filharmonii biletów mało, ale ceny od 20 do 60 zł). Oczywiście, wszyscy się na to składamy. Ponadto Mata to rzecz jasna „jebać PiS” na scenie, a Konkurs Chopinowski (co było widać na konferencji prasowej, na którą minister kultury mógł przyjść bez obaw przed wygwizdaniem) to jedno z niewielu miejsc, w których fundamentalne spory jednak cichną. Mata to Patoreakcja, czyli reakcja na działania prezesa Kurskiego, konkurs – Kurski siedzi na widowni koncertu inauguracyjnego, chociaż wiemy przecież, że prywatnie team Zenek. Jego decyzja o przyjściu na koncert ma być może więcej wspólnego z decyzjami 40-latków, żeby iść na Matę, niż nam się wydaje. 

Choć oczywiście jednak i druga strona ma pewne utrudnienia w odbiorze: Mata to – mimo całego umasowienia zjawiska i przenikania wulgaryzmów do sfery publicznej – jednak explicit content i NSFW. Ale czy aby na pewno Chopin nadaje się w takim razie do słuchania w pracy? Obawiam się, że ten z kolei już nie – a krótka rozmowa z redaktorami z pewnego dużego portalu, którzy znają dobrze profil tzw. szerokiego widza i czytelnika, uświadomiła mi, że uważają Konkurs Chopinowski za kontent anonimowy i zbyt niszowy jak na swoją stronę główną – czasy, gdy raz na pięć lat zdarza się, że taksówkarz wie najlepiej, jak wykonać finał Sonaty b-moll (to za książką Waldorffa), odeszły w przeszłość. Za to Mata miałby szanse zaistnieć na stronie głównej, ale nie bardzo chce się zniżać do wchodzenia na czołówki portali, które pewnie mają w tym momencie mniejszą (lub przynajmniej niewiele większą) klikalność niż jego utwory. W polskojęzycznych mediach społecznościowych – inaczej niż w mediach redagowanych – nie ma już mowy o konkurencji. Tu opowieść o wychodzeniu z rodzinnego domu i aktywnościach seksualnych 21-letniego chłopaka tuż po maturze wygrywa tak, jak tylko można wygrywać w social mediach, zajmując sobą cały feed. Mimo że w swoich czasach mielibyśmy pewnie i osobiste historie o Fryderyku, które przydałyby się do hasztagów bardziej masowych niż #Chopin2020.  

Przesłuchałem oczywiście Młodego Matczaka i myślę sobie, że poza tymi inicjacyjnymi opowieściami o seksie jest jedna linijka z Michała, która mogłaby ilustrować życie Fryderyka:

Muszę się odurzyć, żeby dokańczać kawałki, ej!
Nie mam już siły do walki z tym.

Więc wszystko to to niby znów – jak w tekście Fisza – konfrontacja góry z górą, szczytu ze szczytem, ale te szczyty to z innych gór, a może nawet innych planet. Dwie maso-nisze, albo niszo-masy ludzkie. Dwa centralne punkty odniesienia z tej samej dziedziny, z niewielką częścią wspólną.  Odbieramy w ten sposób rzeczywistość nie w stereo, tylko – jak ktoś ostatnio przytomnie zauważył w jakimś komentarzu do moich notek blogowych – w podwójnym mono. Kanały są lepiej odseparowane niż w sprzęcie audiofilskim, na jaki stać byłoby Matę, gdyby miał kaprys sobie posłuchać Chopina.         

Reklama
Polityka_blog_bottom_rec_mobile
Reklama
Polityka_blog_bottom_rec_desktop

Komentarze: 8

Dodaj komentarz »
  1. Największym problemem tych wszystkich Mat, Leosi i innych Tonciów jest to, że pochodzą z pokolenia, które nie ma kompletnie nic do powiedzenia. Powinni dalej uprawiać hip-hop – tyle że instrumentalny.

  2. @massimiliano

    Bzdura. Pewnie i mają coś ciekawego do powiedzenia, ale rynek jest tak zbudowany, że wolą obierać narrację typu: „Siedzę w wysokiej wieży i patrzę na to wszystko z góry”.

  3. @mictok: Jeśli mają coś do powiedzenia, to skrzętnie to ukrywają. Skutek jest jednak taki sam: sprawiają wrażenie nieciekawych, zmanierowanych, pozbawionych głębszego, a może jakiegokolwiek przekazu. P.S. Moja bratowa jest nauczycielką z 20-letnim stażem, i z tego, co opowiada, pokolenie urodzone na przełomie wieków jest naprawdę inne od poprzednich. Widzę to zresztą po potomstwie znajomych. Nieograniczony dostęp do internetu całkowicie zmienił reguły gry, na dobre i na złe, w każdej dziedzinie życia – dlaczego więc nie w wychowaniu i dorastaniu?

  4. Reklama
    Polityka_blog_komentarze_rec_mobile
    Polityka_blog_komentarze_rec_desktop
  5. Ostatni Prorok
    4 października o godz. 14:31 1157662
    1 min. temu0statni PROROK2 min. temuGlupopatrioci sa i byli w mnijszosci- co tez beda w nieskonczonej przyszlosci
    1111111111111111111111111111111111111111111111111!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!
    General Jarozelski jest BOHATEREM NARODOWYM !!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!
    Bog zaplac !
    0statni Prorok
    P.S. S. : Najwybitniejszy GRAND GENERALE pakkotu WARshawskiego !
    0statni Prorok1 min. temu0statni PROROK2 min. temuGlupopatrioci sa i byli w mnijszosci- co tez beda w nieskonczonej przyszlosci
    1111111111111111111111111111111111111111111111111!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!
    General Jarozelski jest BOHATEREM NARODOWYM !!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!
    Bog zaplac !
    0statni Prorok
    P.S. S. : Najwybitniejszy GRAND GENERALE pakkotu WARshawskiego !
    0statni Prorok1 min. temu0statni PROROK2 min. temuGlupopatrioci sa i byli w mnijszosci- co tez beda w nieskonczonej przyszlosci
    1111111111111111111111111111111111111111111111111!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!
    General Jarozelski jest BOHATEREM NARODOWYM !!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!
    Bog zaplac !
    0statni Prorok
    P.S. S. : Najwybitniejszy GRAND GENERALE pakkotu WARshawskiego !
    0statni Prorok1 min. temu0statni PROROK2 min. temuGlupopatrioci sa i byli w mnijszosci- co tez beda w nieskonczonej przyszlosci
    1111111111111111111111111111111111111111111111111!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!
    General Jarozelski jest BOHATEREM NARODOWYM !!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!
    Bog zaplac !
    0statni Prorok
    P.S. S. : Najwybitniejszy GRAND GENERALE pakkotu WARshawskiego !

  6. Mógłbym być dziadkiem Maty. Mimo to chciałem poznać fenomen jego popularności. W Internecie odsłuchałem kilka utworów, a jako mieszkaniec Bemowa, w trakcie koncertu przespacerowałem się koło lotniska. Mimo dobrych chęci nie dopatrzyłem się w „twórczości” Maty niczego interesującego. Bełkot, jedyne słowa, które można było zrozumieć, to wulgaryzmy wykrzykiwane chyba tylko po to żeby rozruszać niemrawą ( zaskoczenie ) publiczność. Żadnej ” głębi utworów „, buntu, sprawności przekazu. A tak w ogóle, to rap , zwłaszcza po tym moim z nim bemowskim doświadczeniu, jest dla Czarnych wykonawców, a nie chłopców o piskliwym głosie, pozujących na niegrzecznych i zbuntowanych.

  7. @ Ostatni Prorok
    4 października

    czy to jest jakas proba tekstu rapera znad Wisly?
    ———–

    NoCap – Vaccine (Official Music Video)
    https://www.youtube.com/watch?v=3MLjfnouo88

  8. dla mnie to w sumie dość jasne,
    sekretne przy tym, jak słońce
    – Chopina najlepiej grają
    dzieci, dzieci po sześćdziesiątce!
    🙂
    czy sekret wywoływania,
    dorosłych Maty opowiadań
    odkryje ktoś, kto pierwej
    znaczenia temu nie nadał?
    mp/ww

  9. Żeby być ścisłym, obecności ministra nie ogłaszano wysyłając maile do dziennikarzy z zaproszeniem na konferencję przed Konkursem Chopinowskim… Być może z obawy o jakiś bojkot?
    A Chopin swoje kawałki dokańczał raczej bez odurzania. Nie ma w każdym razie danych, by twierdzić inaczej 😉

css.php