Reklama
Polityka_blog_top_bill_desktop
Polityka_blog_top_bill_mobile_Adslot1
Polityka_blog_top_bill_mobile_Adslot2
Polifonia - Płyty Bartka Chacińskiego Polifonia - Płyty Bartka Chacińskiego Polifonia - Płyty Bartka Chacińskiego

25.04.2021
niedziela

Słowo na niedzielę: żodyn

25 kwietnia 2021, niedziela,

Żodyn się nie spodziewał tutaj definicji takiego słowa. Żodyn. Mogę tak napisać, bo śląskie słowo żodyn pojawia się w młodej polszczyźnie co rusz od paru lat i każden jeden już wie, że kryje się za tym jakiś rodzaj ironii. Jak przy wincyj, radośnie powtarzanym właśnie wtedy, gdy mamy już czegoś dość – bo tak niedobre czy głupie. Pochodzące z etnolektu śląskiego słowo żodyn (żaden, nikt) zaczęło się pojawiać – na podobnej zasadzie – w kontekstach bliskich ja wiedziałem, że tak będzie. A memiczna fraza ŻODYN się nie spodziewał, z przesadnym akcentem, często podkreślonym wersalikowym zapisem (i częstym powtórzeniem słowa żodyn na końcu – żeby nie było, że się pomyliliśmy), pada, gdy wydarzy się coś, czego – wręcz przeciwnie – należało się spodziewać. Przykłady? Bardzo proszę. Przy informacji o możliwej defraudacji publicznych środków na kampanię prezydencką: Ale że coś na lewo zrobili przy kampanii? No ŻODYN się nie spodziewał (z Twittera). Przy informacji o gwałtownie malejącej liczbie spółek komandytowych po zmianie przepisów podatkowych na ich niekorzyść: Żodyn się nie spodziewał. Żodyn. A po geście zdziwienia, że ktoś publikuje posty z pozycji religijnych: O nieee… baba z flagą Watykanu daje katolicki shitposting. No nikt by się tego nie spodziewał. ŻODYN SIĘ NIE SPODZIEWAŁ! (też Twitter).

Zainspirował mnie do dzisiejszego wpisu maleńki słowniczek polsko-śląski zwrotów ułatwiających życie w trudnej relacji lub po rozstaniu, książka zatytułowana Godej i wydana przez Mateusza Ledwiga, którego znamy jako autora fanpage’a Rubens był z Bytomia. Ten zajmuje się nieprofesjonalnie – czyli podobnie jak ja – meandrami ślónskij godki, tłumacząc na nią różnego typu pomocne zwroty, w rodzaju Hit me baby one more time z Britney Spears: Czaśnij mie pieronie jeszcze roz. W swojej książce sypie przykładami, które łączą tradycję z czasami mediów społecznościowych, np. przy definicji ciućmoka (osoby o wątpliwych zdolnościach radzenia sobie w życiu, jak definiuje autor): Wysłałach Ci list. Niy pedzioł żeś nic. Wysłałach Ci DM-a, nawet żeś niy odczytoł. Na poście żech Cię otagowała, lajka żeś nawet niy doł. A dej mi pokój, Ty Ciućmoku pieroński.

To, że do języka, którym posługują się młodzi – także na Mazowszu czy w Wielkopolsce – trafiają słowa i zwroty ze Śląska, widać od dawna. Tendencja przybrała nawet na sile, jeśli wziąć pod uwagę to, co zgłaszane jest do plebiscytu na Młodzieżowe Słowo Roku: jo dupie, lecymy dur albo masno.  Powodem jest zapewne popularność Masno Gangu czy przebijanie się do szerszego obiegu komentarzy do meczów piłkarskich kibiców ze Śląska (przy wynikach piłkarskich polskiej ligi hasło Żodyn się nie spodziewał pada gęsto). Efekt jest taki, że każdy chce się polansować na tamtejszym języku. Dlatego pewnie słowo żodyn trafiło nawet na sejmową mównicę. Poseł Konfederacji (z Lublina) chciał za jego pomocą zaatakować w ub. roku rząd Prawa i Sprawiedliwości, ale przeszarżował, zapominając o ironicznym kontekście i dość jednak precyzyjnej konstrukcji tego językowego mema. No żeby polityk w ogóle, a prawicy w szczególności, nie czuł dobrze ironii? Żodyn się tego nie spodziewał. Żodyn. 

Fotografia okładki Godej za stroną Roobensa. Tam również można zamówić egzemplarz. 

Reklama
Polityka_blog_bottom_rec_mobile
Reklama
Polityka_blog_bottom_rec_desktop

Komentarze: 9

Dodaj komentarz »
  1. Dinosaur Jr. – Sweep It Into Space – warto. Czasami cenne jest granie tego co swoje.
    Ale w tym tygodniu żodyn nie podskoczy panu po osiemdziesiątce. Tom Jones – Surrounded By Time – warto.

  2. Ha, jako że dla mnie jako rodowitego ślązaka , godanie po śląsku to żodyn problem, dielekt ,czy gwara śląska są mi bliskie. Również na codzień używam często śląskiego wśród znajomych, kumpli, rodziny. Często uważany jako język prymitywny, zacofany, taki ,, wieśniacki”, regionalny slang. Mimo wszystko Sląsk stanowi pewną odrębność regionalną, pewną autonomię , tak nie za bardzo pasującą do reszty kraju , przez prawicowych polityków uważany nawet jako ,,opcję niemiecką”(hahaha).
    https://www.youtube.com/watch?v=2-y_i2-i8nc

  3. Osees:
    Live at Big Sur,
    Levitation Sessions Vol. II,
    Weirdo Hairdo
    Wszystko można, ale nie każdy może być KGaLW i jednak co za dużo…

  4. Reklama
    Polityka_blog_komentarze_rec_mobile
    Polityka_blog_komentarze_rec_desktop
  5. Żodyn nie podskoczy, ale jedna dziołcha się znalazła.
    Art d’Ecco – In Standard Definition – zdecydowanie warto.

  6. @cfreepo czy o o tej płycie piszesz?, spróbuję przesłuchać w tle czytając inne blogi, dam znać jeśli coś zatrzyma mnie po drodze
    https://www.youtube.com/watch?v=iOoSBX_rbsw&list=PLVZtocpycmEVjsdsOGm5PAtNmfLa7j91G&index=1

  7. przepraszam, czy tu cenzurują czy też mój nick jest źle widziany?
    Chciałabym wiedzieć, bo na innych blogach także moje komentarze znikają i nigdy ich już nie znajduję. Może jakaś „czarna lista” komentujących – na zdjęciu wygląda Pan na uczciwego człowieka ze szczerym uśmiechem, czy ja się mylę?
    Ps. w ten sposób @cfreepo nigdy się nie dowie.

  8. Na koniec niedzieli( obiecuję;)).
    Garage a Trois – warto. Za nazwę mają plusa. I minęło 10 lat od poprzedniego wydawnictwa.

  9. @żabka konająca –> Nie mam czarnej listy. Pierwszy komentarz danego czytelnika oraz komentarze z linkami, często wymagają zatwierdzenia, a ja jestem tylko człowiekiem i czasem odejdę od komputera 😉 Gdyby nie to zatwierdzanie, pewnie byśmy się z trudem odnaleźli między spamami. A tak – jest, mam nadzieję, nie mniej jasno i szczerze niż w uśmiechu 🙂

  10. @ żabka konająca -> link kieruje do utworów z płyty 24 Hours z 2008. Najprościej raczej słuchać nowych płyt z serwisów streamingowych.

css.php