Reklama
Polityka_blog_top_bill_desktop
Polityka_blog_top_bill_mobile_Adslot1
Polityka_blog_top_bill_mobile_Adslot2
Polifonia - Płyty Bartka Chacińskiego Polifonia - Płyty Bartka Chacińskiego Polifonia - Płyty Bartka Chacińskiego

13.10.2015
wtorek

Dlaczego Lewandowski nie słucha Starej Rzeki

13 października 2015, wtorek,

Prezydent Andrzej Duda zrobił coś ważnego dla Polski. Odkrył dla nas ciekawy kawałek rzeczywistości. Kiedy wraz ze swoją świtą i transmisją internetową wparował do szatni polskich piłkarzy, pokazał na żywo i w kolorze (choć u mnie było dość nieostro), jak się bawi najlepsza od lat polska futbolowa drużyna narodowa. I wyszło, że bawi się tak zupełnie zwyczajnie, jak miliony jej kibiców – słuchając i śpiewając disco polo. Zaraz więc pojawił się krzyk, pytania i dyskusje w telewizjach informacyjnych: czy to się godzi, żeby oni, tacy światowi, tacy wybierani i przygotowani za ciężkie miliony, tacy równo wytatuowani i dobrze uczesani (o ile było co czesać), słuchali takiej prymitywnej muzyki, którą cieszą się zwykle ci nieokrzesani i nieprzygotowani, którzy swój kapitał kulturowy oparli na trzech weselach i jednej szkolnej wycieczce do teatru. Czy to się godzi? Tak, odpowiadam, w sumie to nawet naturalne – nie za to tym ludziom płacimy, żeby chodzili na koncerty Starej Rzeki.

Spójrzmy na to, jak się buduje karierę piłkarza. Codzienne treningi kopania, przebywanie w męskim gronie chłopaków, którzy kopią nałogowo i marzą o kopaniu na najwyższym poziomie, zgrupowania w małych ośrodkach – już samo to utrudnia kontakt z kulturą. Muzyki to sobie można posłuchać w nowym sportowym samochodzie, albo w autokarze, w drodze na mecz. Ale nie jakiejś dziwnej muzyki, albo ponurej, smutnej czy dramatycznej, bo to by zasiało zwątpienie w ciele, które ma być utrzymywane w stanie ciągłej witalności, spętałoby nogi gotowe do kopania, a nawet podkopało morale. Ma być tanecznie, w dur*, melodyjnie, prosto i bezrefleksyjnie, bo refleksja to wróg mistrza sportów drużynowych, od którego oczekujemy, że w środy i w soboty będzie posłuszny zaleceniom trenera jak żołnierz na wojnie. Pisałem już kiedyś o tej jednej rymowance z prozy Kuttnera (Lewa, lewa, Lewantyńczyk spolegliwy…), która zniszczyła całą armię. Wyobrażacie sobie Lewego zarażonego wirusem takiej wyliczanki, który zamiast wystartować w odpowiednim momencie do piłki biegnie do niej krokiem w rytmie wiersza?

Popatrzmy też na to, jak się piłkarzowi kształtuje system wartości. Sukces wyznaczają wyniki wydolności, liczba goli, sumy transferów. I określony styl bycia, który kształtuje środowisko, do którego trafiają. Wypada tu na przykład mieć żony lub narzeczone seksowne i eksponujące swoje wdzięki, modelki lub trenerki fitnessu, które stęsknione za swoimi kopiącymi na zgrupowaniach bohaterami wywieszają na Instagramie selfie w niekompletnych strojach. W innych okolicznościach może by to i wywoływało pewne zdziwienie, ale w tej branży wydaje się dość naturalne. Pamiętacie zresztą jakieś przykłady piłkarzy ekscytujących się poetkami? Fascynujących rzeźbiarkami? Studentkami literatury robiącymi doktorat z Prousta? To nie jest świat dla nich, kontakt z melancholią, głębokim smutkiem, przerażeniem albo depresją będącymi często podstawowymi składnikami sztuki, mógłby zasiać w sercach dzielnych naszych futbolistów zwątpienie, przerażenie, doprowadzić do depresji. A ta prędzej już będzie pożywką dla sztuki niż dla piłkarstwa.

Cały potężny system finansowania krajowych lig, reprezentacji krajowych i klubów ze światowej czołówki przekonuje tych ludzi przez lata, że to kultura, ze swoimi konkursami chopinowskimi i przedstawieniami teatralnymi, należy do tych sfer zaniedbanych, gorszych, niedofinansowanych środowisk. Taki obraz sytuacji potwierdzały postawy premierów (z haratającym w gałę Donaldem Tuskiem na czele) i prezydentów (ze słynnymi „armatami w krzakach” Komorowskiego i nieobecnością Dudy na inauguracji Konkursu Chopinowskiego – tu nie wszedł z ekipą do szatni). Fundowana bodaj właśnie przez Prezydenta RP I nagroda we wspomnianym Konkursie Chopinowskim – dla jednego, najlepszego artysty po kilkunastu latach prawdopodobnie równie, albo i bardziej katorżniczych treningów (które z kolei uniemożliwiały np. naukę gry w piłkę) – wynosi 30 tys. euro. Same tylko premie piłkarzy za awans na Euro 2016, do podziału dla reprezentacji, to 10 mln zł. A 30 tys. euro to najlepiej sytuowani gracze zarabiają miesięcznie, i to w naszej krajowej lidze.

Dlatego Lewandowski nie słucha Starej Rzeki. A nawet jeśli słucha, nie podzieli się tą informacją z kolegami. Bo futbol to również trochę jak więzienie – ci wytrenowani i dobrze opłacani chłopcy nie bardzo mają z niego ucieczkę, a słuchanie jakichś pieśni z lasu albo psychodelicznych gitarowych przesterów, zostałoby błyskawicznie odebrane jako sygnał słabości, w najlepszym razie – złamaniem świętej komitywy twardzieli. Zresztą nawet większość zwykłych Polaków, gdy widzi rodzinę pląsającą przy „Ona tańczy dla mnie” na weselu, będzie się skłonna przyłączyć. Choćby i dla samego aktu zbratania, którego niewiele rodzin dokonuje w rytmie Poloneza As-dur. Poza tym te chłopaki mają więcej do stracenia niż zwykli Polacy. Czy zagraniczna dziewczyna Krychowiaka byłaby wciąż dziewczyną Krychowiaka, gdyby słuchał psychodelicznego folku z Borów Tucholskich? Grają – żeby nie było, że to krytykuję – pięknie. I Lewandowski, i Krychowiak, i jeszcze paru innych. Mówi się nawet, że to artyści w swoim fachu. Nie mam nic przeciwko takiemu określeniu. Ale bycie artystą w jednym fachu często oznacza duży stopień specjalizacji i kompletną ignorancję w innych dziedzinach.

Skoro już opisałem ogrom poświęceń futbolisty, mogę spokojnie przejść do przyjemności, czyli słuchania Zamknęły się oczy ziemi, drugiej i ostatniej (lider zapowiada granie koncertów, ale już bez albumów pod tym szyldem) płyty Kuby Ziołka, czyli Starej Rzeki. Pod pewnymi względami albumu lepszego niż debiut, bo z jednej strony część nagrań powstała jeszcze przed tamtą płytą, kilka pojawiało się już gdzie indziej (W szopie, gdzie były oczy mieliśmy na kasecie wydanej przez Wounded Knife) z drugiej – całość doszlifowana została już po solowych występach Ziołka, do tego na spokojnie, w długim procesie, z większą dbałością o detale.

Na dwóch płytach bydgoski artysta ponownie kreuje psychodeliczno-folkowo-metalowy nastrój przywodzący skojarzenia z mrokiem, lasem, słowiańszczyzną, melancholią i przeszłością. I jak to on, kontruje go cytatem z „Fiaska” Stanisława Lema z ideą śmiałego i odważnego piękna, za którym nie kryje się żaden interes. Jeśli zestawić to z interesami innych dyscyplin, z pewnością tu się żaden interes nie skrywa, mimo że limitowana edycja Oczy ziemi podobno schodzi na pniu w przedsprzedaży. Inna inspiracja (nie zdążyłem o to zapytać podczas audycji w Dwójce przed kilkoma tygodniami), już bardziej estetyczna niż filozoficzna, przyszła jednak zapewne od Józefa Czechowicza:

mgły nad sadami czarnemi
znad łąki mgły
zamknęły się oczy ziemi
powiekami z mgły

Mniej trochę w tym nowym zestawie siarki, miej chmur, a więcej pogody i życia, nawet ten niby posępny dron w Starej rzece brzmi jakoś naturalnie, jak brzęk owadów. Nieco więcej jest skojarzeń z psychodelią w stylu Natural Snow Buildings, całość jest jednak znacznie bardziej różnorodna niż produkcje Francuzów, są tu zresztą prześwity stylu innych projektów Ziołka, choćby T’ien Lai. W gitarowych arpeggiowych miniaturach w rodzaju Melodii Ziołek daje więcej sygnałów przywiązania do klasycznego stylu Johna Faheya. Sygnalizuje też wykorzystanie fragmentów muzyki Pharoah Sandersa i Alberta Aylera, co jednak nie wydaje się pozbawiać swoistości jego autorskiej koncepcji, którą niby nieco ironicznie i na odczepnego, ale jednak dość trafnie nazwał brutalizmem magicznym. Są długie momenty zapatrzenia w punkt, 95-minutowa płyta wymaga nieco czasu bez kopania ani nawet tupania nóżką. Ale w odpowiednim nastroju wciąga amalgamatem kosmicznego odlotu i magicznej tutejszości. Bez taniej mistyki czy ezoteryki, choć oczywiście i z neofolkowcami opisywanymi w poprzednim wpisie Ziołek znalazłby wspólny muzyczny język. Wciąga w sposób dziś wyjątkowy i niepodrabialny, co doceniają za granicą.

Być może Robert Lewandowski słucha więc tej Starej Rzeki po cichu, ale to ani w niczym nie polepsza ani nie pogorsza mojego odbioru wyjątkowej muzyki Kuby Ziołka. Traktuję te zjawiska jako bardzo dalekie od siebie sukcesy dzisiejszej Polski.

STARA RZEKA Zamknęły się oczy ziemi, Instant Classic 2015, 9/10

*Przez twe oczy zielone Akcentu jest akurat w tonacji mollowej, jak ktoś słusznie zauważył na FB. Mogę być głuchy na disco polo, ale nie na tak rzeczowe uwagi 🙂

Reklama
Polityka_blog_bottom_rec_mobile
Reklama
Polityka_blog_bottom_rec_desktop

Komentarze: 10

Dodaj komentarz »
  1. Polska reprezentacja słucha dicho polo? Nie najlepiej to świadczy o ich guście muzycznym, o ile dicho polo można w ogóle nazwać muzyką. Ktoś z tego światka podchwyci temat i zanim się obejrzymy, oficjalnym hymnem polskiej reprezentacji będą „majteczki w kropeczki” i inne tego typu piosneczki. Ja osobiście bym wolał, aby hymnem zostało coś w stylu „Hymnu” Luxtorpedy, bo to i z pazurem i z przesłaniem, zamiast jakiegoś „uła uła szabadabada, Polska gola-la-la-la” i nie mam na myśli tylko gustu muzycznego, ale taki wyrób muzycznopodobny po prostu godzi w powagę polskiej reprezentacji.
    Co do obcowania z „melancholią, głębokim smutkiem, przerażeniem albo depresją będącymi często podstawowymi składnikami sztuki”, to może taki rodzaj sztuki pomógłby się skonfrontować z przeżywaniem przegranej, która stanowi nieodłączny element funkcjonowania każdej drużyny piłkarskiej?

  2. Świetny wpis, genialna płyta.

  3. Oj tam oj,dzisiaj nawet studenci wolą zenka martyniuka od kazika.taki czas.
    Disco polo od czasów majteczki rozwinęło się,a taki festiwal w orzeszu ma więcej widzów niż hipsterski pretensjonalny opener.

  4. Reklama
    Polityka_blog_komentarze_rec_mobile
    Polityka_blog_komentarze_rec_desktop
  5. Ostródzie chyba raczej.za rok tam jedziemy.

  6. Z drugiej strony ciekawe jak tam ze sprawnością fizyczną naszych artystów? Być może jest równie źle, jak ze „sprawnością” kulturalną pilkarzy …. A Szanowny Autor Polifonii to ile pompek zrobi? Ile razy podciągnie sie na drążku? Jak szybko przebiegnie setke? 🙂

    Stara Rzeka- wyborna rzecz! Nie mogę się oderwać! Dosc już o kurii, kopaczach i innych takich … Do słuchania!

  7. DANIEL BUESS & ALEKSANDER GABRYS
    _____________
    Polski akcent na festiwalu GAS (Göteborg Art Sound) Göteborg, Szwecja, 15-17 pazdziernika 2015
    http://gas-festival.com/artists/daniel-buess-aleksander-gabrys%CC%81

  8. Nie wiem czego slucha pan Lewandowski i przepraszam, ze nawet nie wiem, kto to jest. Tym bardziej nie wiem, czy slucha Sinne Eeg i jej wersji klasyka jazzowego „What a moonlight can do”. Sinne pochodzi z tych samych stron, co Ozzy. Z Danii. Piosenke uslyszalam w naszej stacji radiowej kplu.org | Midday Jazz

    https://www.youtube.com/watch?v=dkVzjvR1Kv4

  9. @ Orca ->

    Poprawne wykonanie, ale zachęcam do posłuchania wersji (prawie) orginalnej Billie Holiday https://www.youtube.com/watch?v=R7VNrRS3Sv0

    W tym kontekście wersja dziewczyny z Danii brzmi jak popelina …

  10. @Orca

    Lewandowski – pilkarz, chociaz nie interesuje mnie futbol. A Sinne Egg posluchalem z przyjemnoscia.

    11 pazdziernika zmarl jeden z bardziej znanych muzykow Texas – bluesa Smokin´ Joe Kubek, lat 59. Gral przez wiele lat z Bnois Kingiem i nagrywal dla Bullseye Blues Records

    * „My Heart´s in Texas”, Smokin´Joe Kubek ( z charakterystyczna brodka) and Bnois King (vocal)
    https://www.youtube.com/watch?v=AJtNPdgOyQ4

    * Wczesniej 15 czerwca odszedl Mighty Sam McClain, 72 lat, legenda Louisianna bluesa,
    ow muzyk wystepowal z norweskim bluesmenem Knutem Reiersrudem…a takze z iranska wokalistka folkowa Mahsa Vahdat. Norweg gral m.in. z Otisem Rushem, Buddy Guy´em i Juniorem Wellsem (a bylo to w moim miescie Göteborgu) pozniej nagrywal dla Chess studio w Chicago.

    PS w dzisiejszym naszym dzienniku „Dagens Nyheter” artykul-debata o hiphoppie i stereotypach zydowskich, ktore dosc czesto zwiazane z artystami tego gatunku muzyki, jak np Miley Cyrus, Macklemore, Ice Cube ( vide: „Straight outta Compton), Scareface czy tez Public Enemy.

  11. Ozzy,

    Posluchalam „My Heart’s in Texas”. Bardzo przyjemne. Troche mi przypomina Johnny B. Goode. Ta wielka reklama piwa Coors 🙂 Bullseye Blues Records – piekna nazwa tylko w Teksasie. 🙂

    Hip hop – przypomnial mi sie Everlast. Nie jestem pewna, czy to jest hip hop. Pamietam ze Erik i Eminem niezbyt sie lubili.

    Tu jest chyba najwiekszy przeboj Everlast „What it’s like”

    https://www.youtube.com/watch?v=vPoEA43cqKc

    Podziwiam muzykow, ktorzy decyduja sie wykonywac jakis klasyk znany i uznany w innym i jednoczesnie bardzo dobrym wykonaniu. Sinne Eeg postanowila to zrobic i gratuluje jej za probe i za odwage. Przy innej okazji pisalismy o „What a wonderful world” i wspanialej, moim zdaniem, wersji aranzowanej przez muzyka innej generacji, innego stylu i dla innych sluchaczy.

    Zauwazylam w Twoich komentarzach, ze w Szwecji musi byc duzo zwolennikow bluesa, jazzu i muzyki alternatywnej. Uwazam tak na podstawie informacji, ktore piszesz na blogu wlacznie z lista muzykow wystepujacych w Szwecji. Jesli nie znam nazwiska to przynajmniej znam i lubie ich styl muzyczny. Pisales o znanym pisarzu, ktory przedstawil Patti Smith przed jej wystepem.

    Na innym blogu wspominales niektore miejsca w Paryzu. Jesli mozna dodalabym jeszcze Rue de Fleurus i mieszkanke tego miejsca Gertrude Stein. Wielka promotorka malarzy i pisarzy. Bardzo mi sie podoba Kathy Bates grajaca te historyczna postac w filmie Woody Allena.

css.php